De resultaten van de cursisten
De afgelopen maanden had ik het voorrecht om een nieuwe cursus te geven met een hele fijne groep mensen. Het onderwerp was deze keer grisailles of schilderingen in grijs. Uiteraard toegespitst op handschriften uit de Middeleeuwen want grisailles komen meer voor in de kunstgeschiedenis.
Zoals u kunt lezen in een andere post op mijn website is de grisaille in de Middeleeuwen een bijzonder verhaal. In de 14e eeuw is het de verluchter Jean Pucelle (1300-1334) die in Parijs werkte en een start maakte met grisailles in de handschriften. Zijn bekendste werk is het getijdenboek van Jeanne d’Évreux waarin hij vele grisailles schilderde. Maar niet alleen in de 14e eeuw maar ook in de 15e eeuw was de grisaille aantrekkelijk met name voor de hertogen van Bourgondië. Zij bestelden bijzondere, luxe handschriften met grisailles bij bekende verluchters als Willem Vrélant en Jean Tavernier.
In de KB in Den Haag bevindt zich één van de topstukken, Het getijdenboek van Philips van Bourgondië. Het is een handschrift uit het midden van de 15e eeuw en is gemaakt rond 1455-1460. Het handschrift is versierd met prachtige grisailles.
In dit bericht wil ik iets over de inhoud van de cursus vertellen maar vooral de resultaten laten zien van de deelnemers. Zij hebben allen toestemming gegeven voor de publicatie van hun werk op deze site.
Dag 1.
De eerste dag bekeken we diverse soorten grisailles, welke kenmerken hebben die en hoe zijn ze geschilderd? We mengden zelf systematisch diverse tinten grijs waarbij we ook omber en historische koolstof-zwarten gebruikten. We keken naar de verschillen in zwart want die zijn er. Wijnranken-zwart, kersenpitten-zwart, perzikpitten-zwart, lampen-zwart, ijzergallus zwart, ze hebben elk hun specifieke karakter. We maakten verder diverse schilderoefeningen die van belang zijn voor het schilderen van een grisaille: egaal schilderen, het schilderen in diverse lagen, arceringen en het schilderen met stippels.
Dag 2.
Op de tweede dag hebben geoefend met het schilderen van de mensfiguur. Het gezicht en de kleding alles in grijstinten.
Dag 3.
Op dag drie oefenden we met de volgende onderwerpen: het landschap, stadsgezichten, water en bomen.
Dag 4.
We oefenden metsemi-grisailles dat zijn grisailles met een rode en of blauwe achtergrond. Verder was er aandacht voor een bijzondere variant, een grisaille decoratie op een gouden rand.
Dag 5
Deze dag maakte ieder een eigen werkstuk waarin het geleerde werd toegepast.
Er is hard en met passie gewerkt door de deelnemers en hun resultaten mogen er dan ook zijn. Het blijkt dat eeuwenoude grisailles met hun schoonheid nog steeds actueel kunnen zijn.
Galerij
